Rehber · İzin türleri
Çalışma izni türleri
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, Türkiye’de çalışacak yabancılar için farklı izin türleri öngörür. Hangisinin size uygun olduğu; nasıl çalışacağınıza, Türkiye’deki geçmişinize ve mesleğinize bağlıdır.
6735 s. Kanun, md. 10
Süreli çalışma izni
En sık başvurulan türdür. Yabancıya, belirli bir işverene bağlı olarak belirli bir işyerinde çalışması için verilir. İzin, iş sözleşmesinin süresini aşamaz.
- Kimler için
- Türkiye’de bir işverenin yanında çalışacak yabancılar
- İlk izin
- En çok 1 yıl
- Uzatma
- Aynı işverenle ilk uzatmada en çok 2 yıl, sonraki uzatmalarda en çok 3 yıl
- Başvuru
- İşveren adına; başvuruyu işverenden aldığımız yetkiyle biz yaparız
İşveren değişirse izin yeni işverene taşınmaz. Yeni işveren için yeni başvuru yapılır ve bu başvuru ilk izin gibi değerlendirilir.
Uzatma ve iş değişikliği6735 s. Kanun, md. 10
Süresiz çalışma izni
Türkiye’de uzun dönem ikamet izni olan ya da en az sekiz yıl kanuni çalışma izniyle çalışmış yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Şartları taşımak izni kendiliğinden vermez; başvuru Bakanlıkça değerlendirilir.
- Kimler için
- Uzun dönem ikamet izni olanlar ya da en az 8 yıl kanuni çalışma izni bulunanlar
- Süre
- Süresiz
- Sağladığı haklar
- Uzun dönem ikamet izninin sağladığı haklar; sosyal güvenlik mevzuatı saklı kalmak üzere Türk vatandaşlarına tanınan hakların çoğu
Seçme ve seçilme, kamu görevine girme ve askerlik gibi haklar bu kapsamda değildir. Süresiz izin sahibi, işe başlamayı ve işten ayrılmayı 15 gün içinde Bakanlığa kendisi bildirir. Zorunlu sebepler dışında aralıksız bir yıldan fazla yurt dışında kalmak iznin iptaline yol açar.
6735 s. Kanun, md. 10
Bağımsız çalışma izni
Türkiye’de kendi adına ve hesabına çalışacak yabancılara verilir. Değerlendirmede eğitim düzeyi, mesleki deneyim, bilim ve teknolojiye katkı ve faaliyetin ülke ekonomisine ve istihdama etkisi gibi ölçütlere bakılır.
- Kimler için
- Kendi adına ve hesabına çalışacak meslek mensupları ve girişimciler
- Süre
- Süreli verilir; süreli çalışma iznindeki 1, 2 ve 3 yıllık sınırlara bağlı değildir
- Bildirim
- Çalışmaya başlamayı ve sona ermesini yabancı 15 gün içinde kendisi bildirir
Bazı meslekler için ilgili kanunlarda aranan özel şartların da sağlanması gerekir; bazı meslekler ise yalnızca Türk vatandaşlarına açıktır. Mesleğinizin durumunu başvurudan önce birlikte kontrol ederiz.
6735 s. Kanun, md. 11
Turkuaz Kart
Eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ya da Türkiye’deki yatırımı ve ihracatıyla öne çıkan nitelikli yabancılara verilir. Kartın ilk üç yılı geçiş süresidir; bu sürenin sonunda süresiz karta geçilebilir.
- Kimler için
- Nitelikli işgücü, yatırımcılar, bilim insanları ve araştırmacılar gibi ölçütleri sağlayan yabancılar
- Geçiş süresi
- İlk 3 yıl
- Süresiz karta geçiş
- Geçiş süresinin bitmesine 180 gün kala başvurulabilir
- Aile
- Eşe ve bakmakla yükümlü olunan çocuklara ikamet izni yerine geçen belge verilir
Turkuaz Kart sahibi, süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan yararlanır.
6735 s. Kanun, md. 13
Çalışma izni muafiyeti
Kanunda ve yönetmelikte sayılan bazı faaliyetlerde yabancı, çalışma izni yerine muafiyet alarak çalışabilir. Muafiyet de kendiliğinden doğmaz: Bakanlığa başvurulur, başvuru olumlu değerlendirilirse muafiyet düzenlenir.
- Muafiyet, çalışma izni gibi ikamet izni yerine geçer.
- Muafiyetle geçen süreler kanuni çalışma ve ikamet süresine sayılmaz; süresiz izin ya da uzun dönem ikamet hesabında dikkate alınmaz.
- Türkiye’ye sınır ötesi hizmet sunan yabancıların faaliyetleri, 180 gün içinde 90 günü geçmemek şartıyla muafiyet kapsamında değerlendirilir.
6735 s. Kanun, md. 8
Ön izin gereken meslekler
Mesleki yeterlilik gerektiren sağlık ve eğitim hizmetlerinde, çalışma izninden önce ön izin alınması zorunludur.
- Sağlık hizmetleri
- Sağlık Bakanlığı
- Eğitim hizmetleri
- Millî Eğitim Bakanlığı
- Üniversitelerde öğretim elemanları
- Yükseköğretim Kurulu
Ön izin de başvuru dosyasının parçasıdır; takvimi buna göre planlarız.
Şirket ortakları ve yöneticileri
Türkiye’de bir şirketin müdürü, yönetim kurulu üyesi ya da ortağı olarak çalışacak yabancılar da çalışma izniyle çalışır. Uygun izin türü, şirketteki görev ve ortaklık durumuna göre belirlenir; şirketin sermaye ve istihdam durumu da değerlendirmede rol oynar.
Hangi türe başvuracağınızdan emin değil misiniz?
Durumunuzu yazın; uygun izin türünü ve başvuru yolunu birlikte belirleyelim.